quarta-feira, 18 de Novembro de 2009

Cumo se fai ua pandeireta?

video


Este ye un trabalho que fui feito na turma de l 1º A de 2008/2009.
La eideia fui fazer ua pandeireta de raiç, ir retratando todos ls passo e apuis apresentar un filme feito de retratos.

segunda-feira, 16 de Novembro de 2009

Concerto no Porto





Ls pandeiros stan a quedar famosos... ehehehe




quinta-feira, 5 de Novembro de 2009

Las mais nuobas









Estes son alguns de ls mius strementos mais nuobos.

Muito podemos falar suobre estes strementos: las partes que ls cumponen, las madeiras ousadas, zeinhos, farramientas, ...

hai muito para falar eiqui

terça-feira, 3 de Novembro de 2009

You stube alhá



No sábado que passou, fui a l Coliseu do Porto a ber três pesos pesaados de la música poruguesa: Sergio Godinho, José Mário Branco e Fausto.
MUI BUONO!!!
Muitos músicos e cantadores e cantadeiras a acumpanhá-los. Mesmo buono!

Qual nun fui l miu spanto, que na última moda, quando todos ls músicos staban a la boca de l palco cun caixas, bombos e adufes, Sérgio Godinho staba a tocar nada mais nada menos, que l pandeiro que you le fiç!
Que alegríe tan grande.

quinta-feira, 29 de Outubro de 2009

Un mundo de Burros i Gueiteiros


Este fui l zeinho de l cartaç de l Burro i l Gueiteiro de 2009. Nunca ie demais recordá-lo.
Fui feito por ua dupla ambatible i que ten dado muostras de ser buona nestas cousas de anunciar atebidades. Eilhes son: Zé Meirinhos e Manuel Meirinhos.

Pandeiro para Sérgio Godinho


Cumo iá ampeça a ser público, Sérgio Godinho entra ne l prósimo disco de Galandun que se bai a chamar "Senhor Galandun".
Canta la música Coclhada Marralheira, i tamien fiç ua letra pa la música que an brebe scuitareis.

Achei que ua buona maneira de le dezir Dous te l pague, era fazer-le un pandeiro de ls mius.

Aí stá l resultado.

A la cumbersa cun

La edição de l Jornal do Nordeste de 27-10-2009, trai ua antrebista que Amadeu Ferreira me fiç. Pa la lerdes, bonda ir a la lhigaçon que pongo a seguir, ou anton, lede-la nesta páigina que la colei equi an baixo.

http://www.jornalnordeste.com/noticia.asp?idEdicao=289&id=12868&idSeccao=2611&Action=noticia

A la cumbersa cun…

Paulo Meirinhos, grande músico mirandés i custrutor de strumientos tradecionales.

Anque seia subretodo coincido por ser un de ls fundadores i membro de l grupo musical Galandun Galandaina, Paulo Meirinhos ye tamien porsor de música i custrutor de strumientos tradecionales, an special l pandeiro i la rabeca. Neste sou trabalho, ten benido a recustruir artes antigas, zambolbidas cula sou saber i arte, i l studo que faç de ls strumientos antigos, oubindo ls mais bielhos i seguindo la licion de sou abó, l tiu Alfreto Ventura, de Dues Eigreijas, músico i artesano eicecional, a quien Paulo Meirinho nun perde ua ouportunidade de le prestar la sue houmenaige, cumo puode ber-se ne l sou blogue, an http://pandeiromirandes.blogspot.com/, sítio que tamien puode serbir para falar cul artista i mercar ls sous strumientos.

Fumus a saber l que pensa Paulo Meirinhos de ls strumientos tradecionales, coincer melhor la sue arte i dá-la a coincer cumo parte amportante de l património cultural mirandés, i tamien falar cun el quanto a la música mirandesa i l modo cumo ls strumientos son ousados i la mocidades ls ten benido a daprender a tocar. Muito se ten falado de la gaita, de la fraita pastoril i de l tamboril, mas hai outros strumientos tradecionales de que nun se puode perder l uso i l saber, puis son eissenciales na cultura musical popular, anque nun séian tan bistosos.
Un outro trabalho eissencial a que Peulo Mairinhos se ten dedicado ye al ansino de la gaita mirandesa subretodo a moços, mas tamien ten ansinado muita música pulas scuolas, nun trabalho que ye eissencial apoiar i zambolber. Cumo el outros ten habido i de alguns yá eiqui falemos, cumo de Mário Correia i de Célio Pires, mas un die destes chegaremos tamien a la cumbersa cun outro grande músico mirandés, Paulo Preto, tamien el mui dedicado al ansino de la gaita.
Inda nun cheguemos ende, mas tamien l saber na custrucion de strumientos ten de passar para outras giraçones, séian eilhes pandeiros, rabecas, gaitas ou outros strumientos. Stou cierto que a sou tiempo todo se fazerá. L que eiqui nun quiero squecer ye que you mesmo me lhembro de ls ciegos que aparecien a tocar rabeca pulas aldés, cumo l que le chamábamos Manquito de la Çureira, yá acubierto por un cerrado nubrineiro al menos na mie cabeça. Son essas lhembráncias i sfergantes mágicos de música que l trabalho de Paulo Meirinhos me faç lhembrar. Bien haias por todo esso.

FM (Fuolha Mirandesa) - Cumo fui que tubiste la eideia de te dedicares a fabricar strumientos musicales?
PM (Paulo Meirinhos) - A mi siempre se me dou picar na madeira, fazer uas anzonas, miu abó era carpinteiro i para me antretener, zenhaba ua frol nua trabica i daba-me un formon para la sculpir. Zde pequeinho que, cumo muitos mirandeses, ando cun ua nabalhica no bolso i muitas bezes fazie uns barquitos de cortiça, molinos de bulhacas para poner no ribeiro, i cousas assi. Mais tarde, nas aulas de trabalhos manuales, trabalhábamos muito an madeira, i fui daprendendo alguas técnicas i coicendo alguas ferramientas que inda hoije uso, cumo la “serra de cabelo” que uso para fazer las rosáceas nas rabecas. Cun las apredizaijes que fui tenedo, acho que fui algo mui natural tentar fazer algun stremento musical: ampecei por uas castanhuolas i mais tarde tube ganas de fazer un ou dous pandeiros cumo ls que miu abo fazie pa l Grupo de Dues Eigreijas i que you nun ancuntraba an sítio niun. Quando fiç l purmeiro, quedei cun l bíçio tan antranhado que nistante tenie la casa chena de pandeiros. Mais tarde ampeçei a fazer las rabecas.

FM - Quales son ls strumiento que tu fazes?
PM - Tengo-me dedicado pricipalmente als pandeiros (quadrados, triángulos, losangos i heiságonos) i a las rabecas.

FM - Porquei esses i nó outros, tamien tradecionales, cumo tal gaitas?
PM - Apesar de todo, estes cunsigo fazé-los an casa an pie de l lhume, i para fazer gaitas son percisas outas ferramientas cumo l torno que no campo que tengo serie ampossíble trabalhar. De qualquiera maneira, fazer gaitas nun stá nos mius oujectibos atuales.

“Acho que nun ye falta de houmildade se falar nun punto de mudança nesta queston (de la música), que fui l aparecimento de l grupo Galandun Galundaina, nua altura an que quaje nun habie gueiteiros”

FM - Sei que l saber para custruir pandeiros l fuste a buscar al saber de l pobo, mas fui mui amportante l saber de tou abó. Fala-mos de todo esso.
PM - Cumo dixe antes, miu abó fazie ls pandeiros pa l Grupo de Dues Eigreijas, i you queríe uns cumo esses que aparécen an retratos antigos de l Grupo i an lhibros de strumentos tradicionales, mas nun ls ancuntraba a bender. Anton, mie mai i mie tia tenien cada ua sou pandeiro de miu abó i you andube a ber cumo se fazien. Ampecei a juntar materiales i a pensar cumo ls fazer, até que arranjei la piel curtida i pus-me a fazé-los.
Yá nun tube la suorte de haber sido ansinado por miu abó que se morriu, Dius l perdone, hai binte anhos, i nessa altura inda you nun pensaba nestas cousas.
Alguas ferramientas que uso éran del, cumo formones, prainas i outros.

5. La rabeca achas que ye un strumiento tradecional mirandés? Puodes-mos fazer la çcriçon de las partes de que se cumpon?
PM - An berdade, you apmeçei a tocar la rabeca porque era un stumento que me gustaba i tenie yá la facelidade de la mano squierda afeita al braço de strementos de cuorda, porque studei guitarra.
Çque tengo tocado la rabeca nos lares de ls bielhos, adonde fago animaçon, muitos me ténen falado de un tiu de Augas Bibas que se chamaba Tiu Pino i tocaba ua rabeca que el mesmo fizo. Inda hai muitos que se lhémbran del i de la própia rabeca, que dizen que era aparecida a un biolino. Cúntan que el tenie bun oubido pa la música porque tamien tocaba l harmónico ou cuncertina, cantaba i era antrejeitado i mui purfeito no que fazíe. Dizen que para drobar bien la madeira de la rabeca la coziu nua caldeira.
Na custruçon de las rabecas tengo ousado só madeiras deiqui de la nuossa tierra para fazer las bárias partes: madeiras brandas i lebes pa l cuorpo, cumo l liseiro (amineiro), choupo, tília i moreira. La scala debe ser feita de ua madeira dura para que nun tenga zgaste adonde se ancuostan las cuordas, eiqui uso carrasco, oulibeira i carbalho. L tampo ye faito de ua traba fina i cun buona densidade cumo l pino i l cedro para que bibre bien i projete l sonido. Apuis hai pequeinhas pieças cumo las crabeilhas, feitas de buxo, la pestanha que puode ser feita de uosso ou cuorno i l cabalhete que ye feito de madeira, mas tengo andado a spurmentar uns de uosso tamien.
Tengo que agradecer muito a la mie mulhier, Heilena, que me facelita muito la bida para me dedicar a las míes artes. L tiempo nun ye assi tanto.

“Bibimos un bun momento pa la música na Tierra de Miranda, cun muitos custrutores a ampeçar a amostrar l sou trabalho de muita culidade i músicos cada beç an mais grande númaro”

FM - Adonde fuste a buscar la técnica para custruir rabecas?
PM - La berdade ye que sou outodidata na custruçon de las rabecas i de ls pandeiros. Passei muitas horas a resolber porblemas que me fúrun aparecendo, mas cun pacéncia, eimaginaçon i buona buntade fui dando la buolta als porblemas. Ultimamente tengo buscado alguns libros ou páiginas de la anternete adonde se puoden tirar eideias. Fui tamien mui amportante para mi uas dues horas que passei cun un amigo de Caldas da Rainha que se chama Orlando Trindade i ye un de ls melhores custrutores de strementos deste calatriç. Nesse cacho, el dou-me uns quantos cunseilhos suobre colas, lacas, madeiras i speto giral. Para colar las bárias partes, tengo ousado ua cola que era ousada hai uns cientos de anhos, feita de partes de animales. Un componente de ls ourganismos que se chama “colagénio”, que esiste ne ls cuorpos para mantener todas las partes bien ligadas entre si. Para fazer l acabamento, pongo-le ua laca, ousada yá antes de Cristo. Ye ua película fina que se mistura cun álcol i se passa cun monhecra (manhuçico de lhana metida nun panho de lhino). Ua de las cousas que esse miu amigo me dixo i tengo seguido ye: nun facelitar na qualidade de sonido i speto giral de l strumiento. Esse ye un punto fundamental ne ls strementos que tengo custruído, fazendo deilhes pequeinhas obras de arte.

FM - Ye fácele bender esses strumientos?
PM - Inda nun bendi niun, mas tengo dues encomiendas, só que cumo tardo tanto a fazé-las por bias de l trabalho manual cun las ferramientas que uso i de las técnicas de colas i lacas, que nun sei se quando chegar al fin inda las ban a querer…

FM - Quales cuidas que puoden ser cunsidrados cumo strumientos tradicionales mirandeses?
PM - La tradiçon muda cun l tiempo. Podemos dar special relebo a la gaita, caixa, bombo, pandeiros, fraita i tamboril i muitas pequeinhas percusiones que acumpánhan l canto. Muitos mais hai i habie, mas que deixórun de se tocar, cumo la dulçaina, de que aparécen registros an lhibros antigos de se haber pagado a algun destes músicos nas fiestas. Cunsidero la rabeca mui tradecional, inda mais apuis de haber scuitado essas cuontas de ls bielhos.

FM - Qual ye la situaçon an que se ancontra l uso popular desses strumientos.
PM - Bibimos un bun momento pa la música na Tierra de Miranda cun muitos custrutores a ampeçar a amostrar l sou trabalho de muita culidade i músicos cada beç an mais grande númaro. Acho que nun ye falta de houmildade se falar nun punto de mudança nesta queston, que fui l aparecimento de l grupo Galandun Galundaina, nua altura an que quaje nun habie gueiteiros. Este grupo fui ua spécie de rastrilho para que la mocidade le pegasse a la música cun fuorça, tamien por bias de la modernidade i oulidade cun que soubírun apersentar la música mirandesa.

FM - I anton para ansinar a tocar, cuidas que las cousas stan bien ancaminadas, subretodo antre la mocidade?
PM - You dirie que si, mas tamien sou suspeito para falar disso, ua beç que stou amplicado nesse porcesso de ansino. Mas tanto you cumo l miu colega Paulo Preto, cumo la Associaçon Lérias an Palaçuolo, stamos a fazer un trabalho sério nesta área.

“La padronizaçon i recoicimento de la gaita mirandesa fui importante pa la música mirandesa porque agora yá se béien grupos de mais que ua gaita mirandesa a tocar juntos”

FM - Ua redadeira question. Abançou-se pa la standardizaçon de la gaita: que baláncio fazes dessa spriença i qual ten sido la adeson de ls tocadores i de l público?
PM - La padronizaçon i recoicimento de la gaita mirandesa fui importante pa la música mirandesa porque agora yá se béien grupos de mais que ua gaita mirandesa a tocar juntos. L que passaba antes era que cada un que fazie gaitas, teníe un modelo que iba copiando de uas pa las outras, ou nó…, i quando se trataba de ajuntar gueiteiros para tocar, nun sonaba mui bien porque las scalas éran çfrentes de gaita para gaita. Agora, las gaitas son feitas segundo un modelo de ua gaita que stá no Museu de la Tierra de Miranda que ten un timbre bonito i ua scala única que torna la gaita mirandesa çfrente de todas las outras que hai pul mundo.
La própia besiblidade nacional i anternacional que cunseguimos cun l Cungresso, lhebou a que muito mais giente se antressasse por este stremento i ls própios custrutores tubíssen mais ancomiendas i subíssen muito na culidade, l que ye amportante para quien toca.

Anterbista feita por Amadeu Ferreira

segunda-feira, 14 de Setembro de 2009

Las rabecas na Trindade

Un destes díes hubo l acuontro de bloguers no Cabeço de la Trindade a Fuonte Aldé, i no fin quedemos uns poucos a cunbersar suobre ls mius nuobos strementos, las Rabecas.
Prof Almendra, tudo l cuidado de grabar isto i publicá-lo nun sítio de Sendin. Agora pongo-lo you tamien eiqui.

quinta-feira, 23 de Julho de 2009

La feira de strementos


FEIRA DE INSTRUMENTOS MUSICAIS IBÉRICOS
De 29 de Julho a 1 de Agosto
Fonte de Aldeia – Sendim – Miranda do Douro
Sob a responsabilidade da Delegação Regional da Cultura do Norte e Junta de Castela e Leão, no âmbito do POCTEP (Programa Operativo de Cooperação Transfronteiriço Espanha Portugal), nasce o projecto Linha Mestre, onde se unem vários agentes culturais, para a realização de uma Feira de Instrumentos Musicais Ibéricos que contará com a colaboração de Galandum Galundaina Associação Cultural, Lérias Associação Cultural, Sons da Terra, AEPGA – Associação para o Estudo e Protecção do Gado Asinino e Folclore de Mogadouro.
Construtores de instrumentos musicais, concertos, danças, oficinas, debates, filmes, um ambiente único!
Pretende-se com esta feira divulgar um sector de artes e ofícios de raiz manufactural, com incidência para instrumentos musicais, bem como proporcionar a interacção entre músicos e construtores, uma vez que os músicos são os principais utilizadores dos instrumentos tradicionais. Um encontro de música tradicional ibérica, Um evento que acolhe construtores de instrumentos expondo e vendendo o seu trabalho: gaitas-de-foles, concertinas, sanfonas, outros instrumentos de cordas, sopro, percussão e muitos mais...
A animação permanente será uma aposta desde, oficinas de danças e música, apresentação de instrumentos, actividades para crianças, debates entre músicos...
Uma oportunidade para conhecer a variedade e riqueza da música tradicional!

quinta-feira, 23 de Abril de 2009

VII Ancuontro de Pandeireta Galhega i Asturiana


VII Encontro de Pandeireta Galega e Asturiana.VII Alcuentru de Pandereta Gallega ya Asturiana.

O sábado 9 de Maio gozaremos por sétima vez da convivencia e recoñecemento mutuo cos nosos curmáns. O catalizador, os cantares e bailes das dúas terras sempre acompañados do son de pelicas e ferreñas. Será como de costume no enxebre local El Sabil, situado no fermoso Conceyu de Santu Adrianu. Contaremos coa participación dos grupos de canto tradicional: -Veña que vai! (O Morrazo-Galiza).-Pandereteres de Nerbia (Asturies). O prezo, incluindo cea-confraternización; durmida no albergue e máis almorzo, é de tan só 35 €.As inscricións realizaranse directamente no albergue El Sabil: tlf. 985 761 472. www.elsabil.net

quinta-feira, 12 de Março de 2009

L pandeiro nas Astúrias


Ambás ye un amigo que tengo nas Astúrias, bemos-mos pocas bezes, mas siempre que falamos ye un prazer scuitar las nubidades del.
Ye grande músico cantador, cun un repertório einigualable de todo l cumbíbio que bai tenendo cun ls que guardan la tradiçon.
Ambas ten un programa na talbison de las Astúrias adonde apresenta giente antiga que toca i canta i le dá l balor que mereçen.
A seguir amostro-bos alguns programas de l "Camin de Cantares" anonde se fala de ls pandeiros.












quinta-feira, 4 de Dezembro de 2008

Alfredo Ventura



Alfredo Ventura, miu abó que fazíe scanhos, pandeiros, amanhaba santos (tapaba-le las rachas) i tocaba la caixa.

quarta-feira, 26 de Novembro de 2008

Las rabecas

Hai iá uns quantos díes (meses) que nun tengo feito nada de pandeiros...
Outro bício se me puso ne l cuorpo. Las rabecas! Dan un cachico mais de trabalho a acabar, mas dá-se-me muito fazé-las.






"5º Encontro Internacional de Pandeiros de Mao"




Acunteciu hai uns díes an Pontevedra - Galiza, l "5º Encontro Internacional de Pandeiros de Mao. Ua buona maneira de coincer outra giente que tamien se dedica a la feitura i toque deste stremento.

Dexo-bos eiqui uns retratos de l cartaç i de alguns cantadores cun pandeiros mui ouriginals.







segunda-feira, 15 de Setembro de 2008

L Rei Músico cun Pandeiro



An Toro (a uns 30 Km pr'alhá de Zamora) hai ua Catedral que le chaman la Colegiata de Santa Maria la Mayor, i ie mui coicida pur ua puortalada cum muitas muitas eimages, ie la "Portada de la Majestad" del seclo XIII, mui antiga portanto. Iá nesse tiempo la música era parte amportante de la maneira de bibir, cumo inda hoije, claro.
Nesta puortalada aparecen uns quantos Reis Músicos tocando difrentes strementos musicals. Hai un que segura nun pandeiro cun las manos cumo tocamos inda hoije.
L stemento pandeiro, ie inda hoije bien bibo i praticamete sien alteraçones, se tubirmos este cumo eisemplo.

quinta-feira, 12 de Junho de 2008

Cumo se fai un Pandeiro???

video


Este filme fui feito cun ls alunos de l 1ºA de la Scuola Purmária de Miranda de l Douro para un cuncurso nacional promobido pul Instituto de ls Museus "A minha Escola Adopta um Museu".

Este filme ganhou l PURMEIRO LHUGAR de l cuncurso que bos falo!!!

BIBAN LS ALUNOS DEL 1º A!!!
BIBAN!
BIBAN!

(Para publicar eiqui este filme, tube que le reduzir la qualidade, se quejirdes l filme falais-me).

quarta-feira, 11 de Junho de 2008

"L pandeiro" cantado puls GALANDUM




Este cuncerto fui feito no Festibal Intercéltico do Porto an Abril. Quien filmou fui Maria do Sky ou melhor, Céu de Dúes Eigreijas.

sexta-feira, 6 de Junho de 2008

Encontro de Pandeiros na Galiza





Hai quaije un anho que me chamorun a Pontevedra na Galiza para falar suobre ls pandeiros destas tierras. L ancuontro este, fui ourganizado pul Conservatorio de Musica Tradicional e Folque de Lalin no Concelho de Pontevedra.
L pandeiro, cumo sabeis ie un stremento mui ousado an toda la Ibéria, pur isso hai que se falar del i dá-lo a coicer.
Deixo-bos eiqui l cartaç que staba mui bonito i que diç l que se passou alhá.

quinta-feira, 8 de Maio de 2008

Pandeiro trianglo antigo

Outro pandeiro feito por Alfredo Ventura. Este ie de míe mai. Un destes díes pongo ls retratos de outro que ten míe tíe.
Ua de las pieles stá mui angurriada mas la outra cuntinua sticada. Nota-se bien que le passorun us quantos anhos an riba. Tal cumo l outro que yá retratei antes, las pieles deste stan fixadas cun arestas. L problema desta maneira de poner las pieles ie que an díes mais calientes las pieles stican i repuxan l sítio adonde stan presas fazendo pequeinhos rasgones.

La parte de ls anglos fui la parte que mais sufriu. Hai dúes rezone para isso: ie un sítio que fai muita fuorça, i pareçe-me que la piel que miu abó teníe para este pandeiro era algo scassa, deixando estes anglos pouco seguros.




Este pandeiro lhieba drento ua cuorda de tripa anroscada. Eiqui bei-se bien cun ua lhuç por trás, i ne l retrato seguinte, beise l sítio adonde fui pregado a l aro cun ua aresta na punta (para se notar mlhor, znhei ua seta a apuntar pal filo









Cun ls anho que ten, inda só se le struncou ua bolra, mas cuntinua a ser un pandeiro!

terça-feira, 6 de Maio de 2008

Questuras garantidas


Un destes díes zfiz un pandeiro para ber cumo staba la segurança de l cosido a todo l redor. Nun fui nada fácel abri-lo pur bias de star bien seco i seguríssimo.



A esta questura tirei-le l filo de apertaba la piel i la manteníe junta, mas nun mexiu nadica.

Pra zmontar l stremento tube que lo meter an auga uas dieç horas porque cumo la piel queda anroscada na parte de las juntas, stá tan dura que nun se zmonta debrebe.






Eiqui tenemos un pandeiro bido por drento cun la forma toda de l aro i la union de la questura bien junta.







Todo l que se faga a ua piel eilha guarda la marca. Este ie outro retrato de drento. Ls riscos que se beien son las marcas de ls filos que l pandeiro lhebada drento.









Dá pena ber assi un pandeiro quando nun habíe necessidade niua de l abrir, nó?

sexta-feira, 18 de Abril de 2008

Las questuras

Pra que las pieles toquen, tenen que ser sticadas suobre un aro para que la parte que queda suolta se abane i faga sonido.
Miu abó de las calças pregaba las pieles al aro. L que you fago ye cose-las ua a la outra pur riba de l aro. Pareçe-me a mi que queda mui bien. Se miu abo me les bissa a fazé-los cun certeza le agradaríe la eideia.
Desta beç quiero-bos amostrar trés maneiras de coser las pieles que you uso. Uas mais fácils que outras. La que mais uso ie la purmeira.

1
Este ie l puonto que uso quaije siempre. Ie mui seguro i queda galano.
Quando andaba a pensar an fazer ls pandeiros, iba eimaginando la mlhor maneira de ls coser (achei que pregar lapiel solo cun brochas nun chegaba i que se rumperiun cun algua façelidade).
Lhembrei-me de pandeiros que ya habie bido i de las questuras que teníen, mas nun acababan de me agradar. Anton eidializei esta que ya debe haber sido ousada por alguien nalgun outro sítio (i cun la buossa ajuda podemos ancuontrar).



2
Outro puonto que uso, ye este que me fui-me ansinado por Joan de Coura, Buternário i quando abren ua baca pa la ber pur drento, no fin tenen que la cerrar i deixa-la cumo staba. L punto que eilhes usan nas ouperaçonesals animals ie este que tamien queda bien nels pandeiros... si?
La interdisciplinaridade stá an todo, ehehehehehe.


3
L punto este que bos amostro eiqui, fiz-lo nun pandeiro cu la piel mui mui gorda, achei que le habíe de reforçar. Dei-le l punto normal que fago siempre i no fin birei atrás i dei ls puntos outra beç, no que del robés.


Todos estes retratos son feitos por Paulo Meirinhos



quinta-feira, 17 de Abril de 2008

Ls remendos ne ls pandeiros

Na tradiçon mirandesa hai uas quantas músicas que se refiren als pandeiro. Estas son dúes deilhas que falan tamien de las costuras que a las bezes nun aguantan...

1
Se l pandeiro se rumpira
Pur algua súe questura
Mais de quatro lo sentirun
Desgraçada criatura

Este ye l pandeiro
Nieto del Tiu Roque
Eiqui se lo traigo
Para que lo toque toque
(Esta daprendi-la cun míe mai)


2
L pandeiro stá roto
Se sale l aire
Betai-le un remendico
Senhor Alcaide

I a túe jinela you m'arrimei
Bieno l regidor me retirei
Ai delicada oh linda olé
(Esta fuorun uas Tíes de Genízio que me la ansinorun)

(Un destes díes pongo on line tamien estas músicas cantadas para que las daprendades. )


Estes retratos que amostro eiqui son de alguns dels pandeiros que tengo feito. Uas questuras son porque las pieles beníen cun cortes (apost que la que sfolou l bicho nun le daba grande jeito) i para apurbeirar essas pieças hai que renendar ls buracos.
Ls outros remendo fuorun feitos para ajuntar retalhos que me fuorun sobrando de outros pandeiros. Pa ls apurbeitar, juntei-los e fiç uns pandeiros que eses puontos nua de las façes. Quedan cun ua calatriz única i nun straga nada l sonido.

Pandeiro quadrado antigo


Un destes díes ua rapaza de Dúes Eigreijas (Céu) dixo-me que teníe un pandeiro dels antigos dels que ousaban ne l Grupo de alhá.

Inda ten un bon sonido nua de las pieles que cuntinua bien sticada.

Na realidade ye un pandeiro que fui feito por Alfredo Ventura (nun fago eideia quando) cun la mesma calatriz de un que ten míe mai i outro que ten míe tíe. Estes son ls tré unicos pandeiros que el fizo i que you conheço.

La piel ousada fui apurbeitada de un bombo roto como podeis ber ne l retrato que bos amostro a seguir, adonde se notan bien las drobas del aro.





Ua de las pieles yá fui rumpida, nota-se bien l rasgo que fui colado cun algua spécie de cola nun sei se de la madeira, se daquielha de contacto (que se pon na borraixa). An riba de la cola puniru-le ua fita dessas castanhas bien lhargas para mantener la piel segura i an cuntacto cun l pegamento. Bin ou mal, l cierto ie que continuou a tocar.



Ls anfeites, apost que fuorun feitos pulas Armanas Dreitas. Só l anfeitorun cun filos i sien bolras, que cumo bedes quedou bonito i simples. Ls problemas deste pandeiro, parece-me a mi que resultorun dels anfeites ou seia: para sigurar ls filos, hai que le betar uas brochas ou arestas, que neste causo fuorun algo grandes i mal spetadas, salindo alguas bezes para fuora i rumpendo assi la piel.


La piel apost que fui demolhada para quedar mais bien andonada a l aro, i apuis pregada. Cumo dixe antes, inda stá bien sticada pal tiempo que ha-de tener este strumento.






Todos ls retratos son de Paulo Meirinhos


Safou-se este pandeiro de star nalgun museu nun se sabe donde... Ye l único pandeiro que nun seia de miniatura cumo ls que tenen míe mai i míe tíe que you cunheço pur estas tierras. Ls outros han-de star a apanhar puolo nalgua reserba de Museus pur esse mundo. L de Miranda tamien nun ten niun dels de miu abó...

terça-feira, 18 de Março de 2008

L pandeiro numaro CIEN (100)

Custa a crer mas ye berdade!
L purmeiro que fiç fui an 31.01.2006, zde daí para cá, muita ripa e pel tengo cortado e pandeiros tengo cosido.
Para este numaro cun un seignificado special, nada melhor que un formato stecial cumo merece. Ye un pandeiro único i irrepetibel (por anquanto) cun un formato que nunca habíe feito: PENTAGONO. L proprio chamandeiro de "pentagono" ancamina-mos para algo de grandioso que hai nos EUA, claro que este nun se queda atras...
L numaro 100, nun ie mais que un numaro cumo outro qualquiera, sien dúbda l numaro 99 ou l 101 ye tan amportante cumo este, mas claro, ye un numaro redondo i que sona bien, ye un marco, seia na eidade, ou neste causo nun trabalho que se me dá fazer i claro, este numaro representa algua speriencia no trabalho deste strumento que ye l pandeiro mirandes.
Este pandeiro numaro cien hai quantá que staba ancomendado por un dels mais grandes amantes e praticantes de la musica mirandesa: Tó Zé.
Este ye un dels amigos siempre pronto para fazer música.
Siempre me fui ajudando ne l que precisaba quando fui para poner a funcionar uns quantos grupos eiqui na cidade de Miranda i por isso bien l merece!

terça-feira, 29 de Janeiro de 2008

Outros Pandeiros

Desta beç apresento-bos ls pandeiros (cun las súes medidas) que tengo feito porque me los piden assi e utros porque me dá la gana de ls fazer dessa maneira çfrente dels antigos.


Pandeiro feito cun las costielhas de l Bui Rafael



Pandeiro octogonal


Pandeiro octogonal cun l drobo de altura de l anterior
Pandeiro octogonal, tamanho Jumbo!

Pandeiro redondo
Cun l aro de ua pandeireta bielha




Pandeiro quadrado feito cun uns cachos dua gabeta...

Pandeiros tradicionals (d'agora)

Equi stan alguns dels pandeiros que you fago cun las medidas dels antigos que miu abó fazíe.
Para bos dar melhor la eideia dels tamanhos, merquei-le ua fita de las antigas a míe madrina no soto de Fuonte Aldé i acho que queda bien desta maneira.



















Todos ls retraos son feitos por Paulo Meirinhos

quarta-feira, 23 de Janeiro de 2008

Las bolras

Las bolras son bolicas feitas de lhana que sirben para anfeitar ls pandeiros, pandeiretas, uas cousas i outras i anté alforjas!

L sebiço que fazen ye só anfeitar l oubjeto adonde stan presas.

Desta beç bou-bos a amostrar dúes maneiras de fazer essas bolhicas, que al fin dan l mesmo resultado.

La purmeira ye a la moda de las Armanas Dreitas de Dúes Eigreijas, i la sigunda, fui Paulo Fernandes de Fuonte Aldé que las fizo.

Eran quaije siempre las Dreitas que anfeitaban ls pandeiros que miu abó fazíe,









La maneira mais fáçel, acho que ye la que ousa Paulo Fernandes purque anrosca l filo nun palico i scusa de andar a meter i sacar l filo nun buraquito de carton para fazel l búltio de filo






















I ende stá, feito i anfeitado!!!





sexta-feira, 18 de Janeiro de 2008

Drento del pandeiro...

Retrato de un pandeiro feito por Alfredo Ventura adonde podemos ber la slombra de un filo que ten drento la piel

Buono, drento del pandeiro, podemos poner muita cousa, ou nada...
Ye cumo bos digo. Miu abó puníe-le filo.s, cuorda de tripa, guizos, chocalhoe e anté garbanços.
You bou a dezir-bos cumo fago para meter estes eilementos drento le ls pandeiros i quals las birtudes de cada cousa.
Dua maneira geral, l que se puode meter drento de ls pandeiros, sirbe para criar un sonido "parasita" ou seia, apurbeita-se de ls bibraçones de las pieles para se poneren tamien an bibraçon.
L que you fago ye seguir ls pasos de miu abó, i renobar un cachico las cousasadaptando ls materials i la maneira de fazer ls trabalhos.

Ls garbarços - Sirben para fazer rugir las pieses dua maneira mui delicada, mais do que quando se usan pedricas.
Hai que tener an atençon ua cousa: sabeis que quaije siempre drento dels fruitos hai un uobos que fuorun puostos por un bechico quando la planta staba an frol (se nun teníe anseticida). L prublema, ye l seguinte: mais díe menos díe, l bechico que staba drento ampeça a rober l garbanço i sale. Anquanto nun stubiren todos rubidos nun páran, i, l pior ie que queren salir para fuira del pandeiro apost que l gusta pa piel, i bai de la ruber tamien!!!
Quei bos acunseilho: ponei las garbanço al lhume sien borralho nun sítio bien caliente ou anton ne l figurífico para que se maten ls bichos inda drento del uobo i nun le deian para salir.
Las tripas i filos de nylon - L eifeito ie quaije l mesmo. Son cuordas sticadas drento del pandeiro que queden ancustadas a las pieles. Podemos pone-las só dun lhado ou de ls dous, la bentaije de las tener só dun lhado, ye que podemos scolher un sonido de bordones mais fuorte ou mais fraco dependendo del lhado por que tocamos.

Arranjar filos de nylos ye mui fácel i delas clores i calibre que quérgamos, agora cuorda de tripa... "aí ye que la porca truoçe l rabo". Hai que las fazer... Tengo retratos duas que fiç hai dous anhos, un díe destes yá bos las amostro i splico cumo fago las ditas cuordas.
Filos de nýlon podemos ancuntrá-los de muita cousa: cuordas de guitarra, cuordas para ancordoar raqueras de ténis, filos de poner na puonta dessas motogadanhas, i mais...
Ua cousa que tengo ousado ultimamente, son filos de pesca. Si de la pesca mesmo! Son finicos i cun eilhes resulta un sonido brilhante i mui ameroso.
Ye amportande un nun se squeçer de queimar cun un tiçunico las puontas de ls filos de nylon por dúes rezones, 1º nun fire la piel i nun la rasga, 2º la atadura queda mais firme i nun se suolta mais.
Guizos - Eran mui ousados por miu abó, i, ye cierto que cun eilhes resulta un sonido lindo. Ancuontran-se fácilmente an feiras i tiendas de caça i pescaríe.
Ten que se tener cuidado cun la maneira de ls prender para que nu queden apuis suoltos drento (podemos tamien mete-los alhá drento i yá stá, suoltos.
Uns que you ya ousei son para poner na punta de las canhas de pesca (apost que ls pxicos tamien le gusta la música) cun la bentaije de beniren cun ua mola i inté ls podemos poner i tirar cumo quérgamos. Ls outros, hai que ls prender cun un filo i dar-le un nuolo para que nun barimben dun lhado paroutro.


Todos ls retratos son feitos por Paulo Meirinhos

quinta-feira, 17 de Janeiro de 2008

Retrato stórico cun 60 anhos

Retrato cedido pul Museu de la Tierra de Miranda


Este ye un de ls retratos mais anteresantes que you conheço de i que repersenta mui bien la tradiçon de cantar i tocar de las mulhieres de la Tierra de Miranda.
Bamos-mos a situar: Angola 1948
An 1948 l Grupo de Dues Eigreijas fiç ua digreson a las Clónias, fuorun de barco i stubirun pur alhá trés meses, fazirun muitas apresentaçones cun muito sucesso. Fuorun ls pauliteiros i danças mistas ourientados pul Padre Mourinho. Esta biaije fui hai 60 anhos.
L miu anteresse special pur este retrato ten a ber cun ls strumentos que eiqui aparécen, senó bede: pandeiros de quatro feitios, pandereta i ua caixica de madeira que ya bos cuonto...


Isabel Pia - Lhieba ua pandeireta ou çarandielha de tamanho pequeinho anfeitada cum bolras i filos de lhana.


Maria Gregório (Maria Leandra) - Aparece cun un pandeiro heisagonal feito por Alfredo Ventura cumo todos ls outros, tamien anfeitado cun bolras i filos. Ls pandeiros tenien siempre ua spécie de alça para seren culgados de l ombro. L Senhor Galandun, bela-se cun l pandeiro assi culgado.




Adelaide Lopes - Toca un pandeiro quadrado algo maior do que l de la outra cantadeira Isaura.


Laura Fernandes (de las armanas Dreitas) - Pandeiro losango, que teníe drento uns chocalhicos presos por uns filos sigundo me dixo eilha. Dixo-me tamien que miu abó lo fiç cun la piel de un bitelo i que daba mui bon sonido.


Isaura Ferreira - Pandero quarado, mais a dar pa l retanglo. Cumo ya bos dixe, miu abó ousaba retalhor de ripas que le iban sobrando de la carpintaria i fazíe ls pandeiros cun l tamanho que melhor se le arranjaba nesse díe.


Adelina Fernandes (de las arnanas Dreitas) - L strumento que Adelina ten nas manos, era ua caixica de madeira de spessura fina cun uns buraquitos, drento, Afredo Ventura, metiu-le las cuordas dun reloijo de parede. Quando se tocaba la caixica essa, la cuorda anroscada de l reloijo rugíe drento i daba bon sonido, isto fui l que me cuntorun Ana Maria Fernandes e Laura Fernandes (las armanas Dreitas que toda la bida fazirun parte del Grupo de Dúes Eigreijas).



Isabel Fidalgo - Ten nas manos un pandeiro trianglar sien bolras nien anfeites. Dizen que eilha cantaba mui, mui bien.


Ya precurei pur mais fazedores de pandeiros pur estas zonas, la unica persona de que oubi falar, fui de ua Tíe Rita de l Campo (Campo de Víboras) que los fazíe an formato quadrado, hai puri 50 anhos. A ber se alguien cunsigue saber algo deilha...
Ls pandeiros mirandeses tenen estas formas i isso nel miu antender debe-se a Alfredo Ventura que ls fazíe, i siempre teníe la gana de fazer melhor i difrente, era mui eisigente na maneira de cantar i tocar.
Tocaba la caixa no Grupo i sabíe tocar bien la trabessa (flauta transversal). A mi inda se me lhembra de la ber alhá por casa. Molhaba-la ne l bino purque diç que daba melhor sonido.
An casa del, ne ls serones cantaba-se muito i bien i siempre a bozes.
Ls anfeites de ls pandeiros, eran quaije siempre feitos pulas Dreitas. An prósimas amboras, falo-bos de la maneira cumo ls fázen.
Las anformaçones que bos dou equi, fuorun-me transmitidas pur míe mai, Eliodora Ventura, i pulas armanas Laura Fernandes i Ana Maria Fernandes.


Equi bemos Alfredo Ventura pur trás de las cantadeiras na biaije a Angola.

terça-feira, 15 de Janeiro de 2008

L pandeiro pneumático

Pandeiro pneumático, nun ye mais que un pandeiro cumo ls outros só que le fui puosta ua cámara d'aire pur riba de l aro i an baixo de la piel, ou seia, antriçada antre estes dous eilementos.


L sigundo pandeiro que you fiç lhebou este sistema, para spurmentar a ber se resultaba bien la eideia. Fui l pandeiro númaro dous(2).


Al fin de cuontas, un sistema pneumático ten que ber cun algo que seia uoco i apresente câmaras d'aire an drento cun aire a presson ou nó.
Apuis de amostrar le pandeiros que iba fazendo, chegorun-me nuobas de la Austria i de l Canadá que habíe un rapaç na Almanha a fazer strumentos cun un sistema eigual a este.
La página del Almán ye esta i apresenta alhá ls strumentos que fai mui bien mas que nun son pandeiros: http://www.davidromandrums.com/

Hai muitas cousas adonde se amprega esse sistema pneumático cun esse mesmo nome cumo seia:
Chabes pneumáticas de zapertar las ruodras dels carros (mui ousadas nas oufrecinas);
Suspensones pneumáticas (ousadas ne ls carros topos de gama i ne ls camiones);
Uossos pneumáticos, son ls que tenen algns paixaros i réptils para que seian mais lebes (apresentan ua ou mais cabidades, de belume bariábel, rebestidas de mucosa i cunteniendo aire).
Nada melhor do que dar-le l nome de pneumático al pandeiro.

Ne ls pandeiros, este sistema ten muita outelidade an díes friu i cun muita oumidade. L que passa nesse díes ye que las pieles naturals afrouxan muito, quedan meio angurriadas, i l sonido resinte-se muito. Anton, dámos-le uas bombadas cun ua bomba de las bicicletas, i la cámara incha a toda la buolta retesando la piel cumo se fuossa un díe seco de brano, cun la bentaije de podermos meter i sacar l'aire que mos dir la gana.


Nestes pandeiros hai que tener an atençon dúes ou trés cousas:

Ls anglos nun puoden quedar mui agudos, teneis que ls limar ou lixar mui bien para que las arestas nun fágan antupir la cámara d'aire nesse puonto;

Ls pandeiros que quérgamos eiquipar cun este sistems, tenen que tener ls anglos mui abiertos, nada de anglos retos cumo ls quadrados ou cerrados cumo ls trianglos, purque nun deixan passar l'aire an drento de la cámara.


Scusado será dezir, que para cuser estes pandeiros hai que tener trabalhos redobrados i muita atençon para nun picar cun la agulha la burraixa, senó... "adius biola" scapa-se l'aire i nun sirbe de nada este aparato.

Todos ls retratos fuorun feitos por Paulo Meirinhos


Buonas tocadelas!

domingo, 13 de Janeiro de 2008

Ls aros (anglos)

Para fazer un pandeiro la purmeira cousa que hai que fazer, son ls aros.

Para isso, hai que pensar ne l formato que quérgamos. Sabemos que eiqui, nas Tierras de Miranda, habie, pul menos, quatro formatos que eran mui ousados (triânglo, quadrado, losângo i heiságno). Mas podemos nós criar un calatriç nuobo se tubirmos eimaginaçon, buona buntade i gana de sobra.

L purmeiro que you fiç fui este triânglar cumo un que mie mai ten an casa i que fui feito por miu abó de las calças.

Anton, hai que saber cumo cortar las puntas de la ripa nun ânglo que ancaixe nas outras dues, para que quedan bien seguras para lhebar la piel por riba.

Para nun me squeçer de l ânglo cun que precisaba de cortar las ripas para cada pandeiro, fiç a mode duns planos cun cumpasso, reuga i transfridor (cumo me habien ansinado na scola i you cuidaba que isso nunca me habíe de serbir para nada...).



Apuis de bien riscadas las puntas de las ripas, tenemos que las serrar.



Claro que para fazer ls aros dua maneira mais fácel, ye irmos a ua tienda adonde fágan molduras para quadros, i que téngan alhá ua sierra que fai ls anglos dua maneira que nun deixan dúbidas, até ten ls númaros marcados nua fitica i todo.
Neste aro que bos apersento, pus-le uns cachicos de madeira nos anglos mas na berdade nun fazen falta porque cun la piel puosta, l aro nun se mexe nadica.


Apuis cumben botar-le uns pingos de cola, i uas arestas para que quede bien seguro.


I... feito!!!


Todos ls retratos fuorun feitos por Paulo Meirinhos


An próssimas amboras tratarei de las pieles, madeiras, cousas a poner an drento, outros formatos, etc, etc. Hai que fazer rendir l peixe, senó dua beç dezíe todo.
"A pingaduras de belas, fai-se un círio Pascal..."

quinta-feira, 10 de Janeiro de 2008

Rafael


Rafael era un bui que Antonho Manuol de Fuonte Aldé tenie.


Era grande, fuorte, baliente cumo cunben para deixar buona decendência.

La melhor houmenaige que se puode fazer a un bicho destes ye lhembrá-lo por muitos i buonos anhos, ye poder fazer música cun el. Cada beç que seia tocado ben a la memória las lhembranças de l bui a assar no lhume. Diç quien lo comiu que staba buono, buono, buono.

Diç que teníe uas costielhas buonas, sumarentas, sabrosas...

Fui anton cun las costielhas de l bui que fiç ls aros pa l pandeiro!

Cun ls retratos que bos apresento spero que antendades l trabalho que fui feito para que sone bien i que nun se troça mais do que yá stá.Serran-se las puontas para que quede un anglo buono para las costielhas ancaixáren.

Ten que se acertar bien las puontas, porque nun son eiguales, ua punta ye mais lharga que la outra.


Para que quédan ls uossos bien ounidos sien ousar colas i outras artimanhas modernas apertan-se ls uossos cun un cacho de piel a modos de ua fita.


Equi stá l'aro quaijeque listo a secar las juntas.

Cumo las costielhas son mui trocidas i la piel fai muita fuorça quando seca, hai que le poner drento un refuorço para que nun se bulha nada.


Equi stá l aro listo. Dá para ber l resgurado que le fiç al redor de las costielhas. L que passa, ye que las costielhas son mui agudas nun de ls lhados, i pareciu-me que se podíe cortar la piel, por isso, fiç uas fitas cun piel que anrrosquei na costielha cumo se bei.


A medir la piel que ye percisa, hai que le deixar siempre mais un cacho para fazer la costura.



Hai que poner la piel de molho un díe para que amolheça.


Para coser bien, lhieba siempre un bun cacho


I eiqui stá l pandeiro feito!

Todos ls retratos fuorun feitos por Paulo Meirinhos

l númaro 1



Yá quantá que andaba cun ganas de tener uns pandeiros cumo ls que aparecen ne l lhibro de Ernesto Veiga de Oliveira cun l títalo "Instrumentos Musicais Populares Portugueses", i que diç alhá que eran feitos an Dues Eigreijas, Miranda de l Douro.
Ora, l único que fazíe pandeiros an Dues Eigreijas era Tiu Alfredo (miu abó) que se murriu hai binte anhos, i zde anton para acá nunca mais soube de naide que fazissa estes strumentos.
Anton, quando nun hai, hai que ambentar algo...
Ampeçei a pensar i ajuntar ripas que me parcíe que darian para aros, a ber medidas doutros pandeiros (na berdade, só sei q'haba dous pandeiros purqui dels de miu abó, un ten-lo míe mai, l outro, míe tía, mas son de tamanho pequeinho, aposto que pa ls nietos quando eran garotos pequeinhos). L que a mi mais me custou a ancuntrar furun las pieles, uns dezíen que era fácel curti-las mas nun m'astrebi.
No ancomeço ancuntrei a un tiu an Eidanha que me bendiu uas para spurmentar, finalmente a fazer uns pandeiros.
Ls purmeiros que fiç stan neste retrato. Podeis ber l triângulo cun l númaro 1 i la data. Tengo feito siempre isso an todos.

quarta-feira, 9 de Janeiro de 2008

Tiu Alfredo



Alfredo Ventura fui un de ls grandes homes de la Tierra de Miranda. Carpinteiro de oufício, fazedor de pandeiros i músico.
Toda la bida fiç parte de l "GRUPO" cumo le chamaban an Dues Eigreijas l "Grupo Folclório Mirandês Pauliteiros de Miranda", adonde el tocaba la caixa.
Ls pandeiros ousados pulas cantadeiras de l grupo eran feitos por el.
Ousaba ripas que le iban sobrando de ls trabalhos, pieles que el curtíe para poner a la caixa, i an drento de ls pandeiros punie-le cuordas q'el fazíe de tripa de chibo, filos, guizos, garbanços, i cousas mais.
Cun este blog, quiero dibulgar un strumento que la sue fazedura stubo stinta durante alredor de trés décadas, houmenagiar alguns de ls músicos que aparcírun por estas tierras i dar-bos cuonta de l stado an que stá la feitura de alguns strumentos musicales an special las pequeinhas percussones.

Alfredo Ventura e Maria Rosa Fidalgo